I Ching.

Çince adı Zhouyi (周易) olan I Ching (Değişimler Kitabı), Çin kültürünün en köklü metinlerinden biridir. Sistem, her biri altı çizgiden oluşan 64 heksagram üzerine kuruludur. Çizgiler, evrendeki zıtlıkları ve dengeyi simgeleyen yin ve yang ilkelerini temsil eder. I Ching geleceği haber veren bir kehanet aracı değil; bir durumun nasıl oluştuğunu ve nasıl evrilebileceğini anlamaya yarayan, üzerine düşünmeye davet eden bir metindir.

Okuma süreci, üç klasik paranın altı kez atılmasıyla gerçekleşir. Her atışta üç paranın değerleri toplanır ve bu toplam bir çizgiyi belirler; çizgiler aşağıdan yukarıya doğru dizilir. Her atışın toplamı 6 ile 9 arasındadır. 6 ve 9 “değişen çizgiler”dir; bu çizgiler dönüşerek ikinci bir heksagramı ortaya çıkarır. İlk heksagram mevcut durumu, ikincisi ise sürecin evrildiği yönü gösterir. Okumaya belirli bir soruyla başlanabileceği gibi, genel bir farkındalık okuması da yapılabilir.

Metnin çekirdeği Çin’in Zhou Hanedanlığı dönemine dayanır; zaman içinde eklenen şerhler ve yorumlarla genişlemiştir. Batı dünyasına yayılması ise 20. yüzyılda Richard Wilhelm’in Almanca çevirisiyle ve bu çevirinin Cary F. Baynes tarafından İngilizceye aktarılmasıyla hız kazanmıştır. I Ching günümüzde hem klasik bir öğreti hem de kişisel bir farkındalık aracı olarak kullanılmaktadır.

Carl Gustav Jung, Wilhelm çevirisinin İngilizce baskısına (1950) yazdığı önsözde I Ching’i nedensellik (sebep-sonuç) ilişkisiyle değil, eşzamanlılık kavramıyla açıklar. Jung’a göre zihinsel durum ile dış dünyadaki işaretler aynı anda denk düşebilir; arada doğrudan bir sebep-sonuç zinciri bulunması şart değildir. Bu yaklaşım, kitabı bir fal aracı olmaktan çıkarıp insan ruhunun bir aynası hâline getirir.

Not: Uygulamada Jung’a ait telifli metinler yer almamakla birlikte, bu bağlam kitabın Batı düşüncesinde neden bu kadar ciddiye alındığını anlamak açısından önemlidir.